Arbeidsmarkt in kaartWerkgevers – editie 4

7 / 14

Hoe belangrijk vinden organisaties milieu- en klimaatverantwoord ondernemen?

Auteurs: Dionne Faber, Sanne van der Laan en Nienke Bilo

Door de klimaatverandering en de gevolgen daarvan wordt duurzaamheid steeds belangrijker in de samenleving, zowel nationaal als internationaal (EC 2021). Om de gevolgen van klimaatverandering zo klein mogelijk te houden, moet de overheid maatregelen nemen. In Nederland is hiervoor het Klimaatplan 2021-2030 opgesteld, dat de hoofdlijnen van het klimaatbeleid voor de komende tien jaar bevat (EZK 2020). De hierin genoemde maatregelen hebben veel impact op bedrijven en andere organisaties. Daarnaast vinden Nederlandse consumenten het belangrijk dat bedrijven bijdragen aan de maatschappij, het milieu en het welzijn van mensen. Zij letten dan ook steeds meer op de duurzaamheid van hun aankoop (Online Kenniscentrum Duurzaam Ondernemen 2019). Voor organisaties wordt het daarom steeds belangrijker om na te denken over duurzaamheid en milieu- en klimaatverantwoord ondernemen. In deze kaart onderzoeken we of organisaties inderdaad vaker milieu- en klimaatverantwoord ondernemen. We zien dat het aandeel organisaties dat dit doet significant is toegenomen, van 80% in 2019 naar 84% in 2021. Organisaties die niet milieu- en klimaatverantwoord ondernemen noemen hier verschillende redenen voor, waaronder dat zij vinden dat hun producten of diensten niet nadelig zijn voor het milieu.

Milieu- en klimaatverantwoord ondernemen wordt steeds populairder

Voor de tweede keer is in het Arbeidsvraagpanel gevraagd naar milieu- en klimaatverantwoord ondernemen. We zien dat het aandeel organisaties dat klimaatverantwoord onderneemt significant is toegenomen tussen 2019 en 2021: van 80% naar 84%. In onder andere de sectoren handel, horeca en reparatie en zakelijke dienstverlening is deze toename zichtbaar. Niet in alle sectoren is er sprake van een toename; in de sectoren transport en onderwijs geven minder organisaties aan dat zij milieu- en klimaatverantwoord ondernemen dan in 2019. Ondanks de verschillen tussen de sectoren wordt in ieder geval door drie op de vier bedrijven in elke sector aan milieu- en klimaatverantwoord ondernemen gedaan. Verder is het aandeel werkgevers dat zegt milieu- en klimaatverantwoord te ondernemen onder middelgrote en kleine organisaties toegenomen en onder grote bedrijven gelijk gebleven.

Vaakst genoemde reden voor niet milieu- en klimaatverantwoord ondernemen blijft hebben van producten of diensten die niet schadelijk zijn voor milieu

Een op de vijf organisaties houdt zich niet bezig met milieu- en klimaatverantwoord ondernemen. De vaakst genoemde reden is dat organisaties vinden dat hun producten/diensten niet nadelig zijn voor het milieu. Dat geldt voor ongeveer drie op de tien organisaties. Voor twee op de tien is de voornaamste reden dat dit niet gebruikelijk is binnen hun sector. Dit aandeel is ongeveer gelijk aan dat in 2019. Wat verder opvalt is dat minder organisaties milieu- en klimaatverantwoord ondernemen niet belangrijk vinden: bijna 7% in 2021, ten opzichte van ruim 12% in 2019. Dit past bij de eerdergenoemde ontwikkelingen dat milieu- en klimaatverantwoord ondernemen steeds belangrijker wordt.

Figuur 1Belangrijkste redenen om niet milieu- en klimaatverantwoord te ondernemen

onze organisatie vindt het niet belangrijk 6,7
dat kan onze organisatie niet betalen 7,2
dat kost onze organisatie te veel tijd 4,7
onze organisatie weet niet hoe dit zou moeten 11,3
het is niet gebruikelijk binnen onze sector 19,3
onze producten/diensten zijn niet nadelig voor het milieu en klimaat 30,1
geen van deze redenen 20,7

Bron:SCP (AVP’21/’22)

Data:Download bronbestand (spreadsheet)

Energie besparen blijft belangrijkste maatregel voor milieu- en klimaatverantwoord ondernemen

We zagen al dat 84% van de werkgevers aangaf milieu- en klimaatverantwoord te ondernemen. Organisaties kunnen dit op verschillende manieren vormgeven. Het besparen van energie wordt het vaakst genoemd: door acht op de tien organisaties. Het Energieakkoord uit 2013, het Klimaatakkoord in 2019 en de maatregel om zo min mogelijk Gronings aardgas te gebruiken versterken de noodzaak om meer te besparen op energie. Daarnaast hebben de situatie in Oekraïne en de daardoor stijgende energieprijzen geleid tot nog meer aandacht voor (het besparen van) energie (DNB 2022). Het is dan ook opvallend dat het aandeel organisaties dat zegt energie te besparen in 2021/’22 is gedaald ten opzichte van 2019/’20: van 85% naar 80%. Wellicht is het voor een deel van de organisaties zo gebruikelijk geworden om energie te besparen, dat zij dat niet meer zien als maatregel om milieu- en klimaatverantwoord te ondernemen. Ook is het mogelijk dat zij al van alles gedaan om energie te besparen en daarin niets meer konden verbeteren. Vooral in de sectoren zorg, onderwijs en overige dienstverlening is sprake van een afname in het aandeel bedrijven dat meldt energie te besparen.

Alle maatregelen voor milieu- en klimaatverantwoord ondernemen worden vaker genomen door grote organisaties dan door kleine organisaties. Behalve in het aandeel dat milieu en klimaatverantwoord onderneemt, komen verschillen tussen sectoren terug in de maatregelen die worden ingezet. Het toevoegen van milieu- en klimaatcriteria bij offertes wordt gemiddeld door ongeveer een op de vijf organisaties gedaan. Bij de overheid wordt dit veel vaker gedaan, namelijk door twee van de drie organisaties. In de sector bouwnijverheid springt het gebruik van minder belastende producten/diensten eruit. Ook wordt in deze sector het helpen van de klanten om milieuvriendelijker te worden vaak als maatregel genomen.

Figuur 2Maatregelen die organisaties inzetten die milieu- en klimaatverantwoord ondernemen

energie besparen of gebruikmaken van meer milieu- en klimaatvriendelijkere energiebronnen producten of diensten aanbieden die het milieu en klimaat minder belasten maatregelen op het terrein van mobiliteit en transport die het milieu en klimaat minder belasten verbruiks- en kantoormaterialen inkopen die beter zijn voor milieu en klimaat klanten helpen om milieu- en klimaatvriendelijker te worden via sponsoring en/of vrijwilligers milieu- en klimaatdoelen steunen werknemers bij de lunch of (informele) bijeenkomsten milieu- en klimaatvriendelijke catering bieden offertes die u ontvangt, toetsen op milieu- en klimaatcriteria organisatie kijkt bij alle bedrijfsactiviteiten naar gevolgen milieu
totaal 80 71,5 59,2 67,8 58,7 23,9 44,3 24,5 31,7
industrie en landbouw 87,7 64,2 60,1 62,9 50,6 23,2 37,1 18,1 37
bouwnijverheid 86 84,6 61,2 72,5 82,8 31,1 36,7 31,5 39,9
handel, horeca, reparatie 83,3 75,2 53,4 67,7 59,9 22,5 41,6 19,9 29,7
transport 79,9 57,3 72,9 63,9 46,4 30,4 35,9 24,8 29,7
zakelijke dienstverlening 79,9 63,9 69 68,5 51 27 43,2 29,6 31,9
zorg en welzijn 66,8 75,4 55,1 67,8 60,2 11,4 47 26,1 26,8
overige dienstverlening 79 84,1 50,7 71,1 59,8 29,9 60,2 34,4 44,6
overheid 83,1 72 88 91 71,6 34,1 72,4 66,6 53,7
onderwijs 69,8 63,7 54 65 64,8 30,5 62 17,5 19,9
kleine organisaties 79,9 71 54,9 67,8 60,1 22,9 40,1 22 30,5
middelgrote organisaties 78,9 70,8 64,7 66,3 54 25,2 49,1 26,9 32
grote organisaties 87,5 82,3 83,8 76,9 67,3 31 67,1 49,2 46,2

Noot:Kleine organisaties: < 20 werknemers, middelgrote organisaties: 20-100 werknemers, grote organisaties: > 100 werknemers.

Bron:SCP (AVP’21/’22)

Data:Download bronbestand (spreadsheet)

Literatuur

DNB (2022). Hoe we economisch geraakt worden door de oorlog in Oekraïne (nieuwsbericht, 17 maart 2022).

EC (2021). Steun van de bevolking voor het klimaatbeleid. Brussel: Europese Commissie.

EZK (2020). Klimaatplan 2021-2030. Den Haag: Ministerie van Economische Zaken en Klimaat.

Online Kenniscentrum Duurzaam Ondernemen (2019). Consument kritisch over duurzaamheid bij bedrijven (nieuwsbericht, 9 oktober 2019).

Deze kaart citeren

Faber, D., S. van der Laan en N. Bilo (2023). Hoe belangrijk vinden organisaties milieu- en klimaatverantwoord ondernemen?. In: Arbeidsmarkt in kaart: Werkgevers – editie 4. Geraadpleegd op [datum vandaag] via https://digitaal.scp.nl/arbeidsmarkt-in-kaart-werkgevers-editie-4/hoe-belangrijk-vinden-organisaties-milieu-en-klimaatverantwoord-ondernemen.

Informatie noten